Houding & beweging

houdingJe mag de eerste twee, drie maanden na de operatie de hoek tussen bovenbeen en lijf niet kleiner maken dan 90 graden, omdat je anders kans loopt dat je been uit de kom schiet. Je mag je been dus niet hoger optrekken, in geen enkele houding. Dus niet hurken, niet in foetushouding slapen en je komt dus niet bij je kuit of lager.

Het kapsel van je gewricht moet namelijk helemaal herstellen. Ben je relatief jong en gezond, dan voel je dat vanzelf wel. Als je wat ouder bent (70+) en zeker als je diabetes hebt, voel je dat niet zo snel. Mijn fysio zegt dat voor een volwassene (ongeacht de leeftijd?!) herstel van elk onderdeel ongeveer zes weken duurt. Of je nu een spier gescheurd hebt, een been gebroken of het kapsel van je heup opnieuw moet groeien. Ik wacht nog even mijn afspraak met Henkus af, maar na ruim zes weken doe ik met enige moeite al wel zonder hulp mijn sokken aan en strik ik ook mijn eigen schoenen.

Voor optimaal herstel van je kapsel schijnt het goed te zijn om de eerste week elke dag bijvoorbeeld twee keer een halfuur helemaal plat te liggen, waarbij lijf en bovenbeen dus in het verlengde van elkaar liggen. Een beetje uitrusten is helemaal niet erg. Orthopeed/chirurg Henkus vindt dit niet nodig, maar fysiotherapeut adviseerde het wel. Kan geen kwaad.

Kijk dus uit met je houding in bed. Misschien is het lekker om met je hoofdeinde rechtop en je benen omhoog te zitten (ook al tegen vochtophoping), maar de beste houding is zo plat mogelijk.

Hier staan tips van de Isala ziekenhuizen over je houding na een zijwaartse of achterste benadering: https://www.isala.nl/patienten/folders/leefregels-na-totaleheupprothese

houding bij bukkenBukken

Bukken mag je maar een beetje. De hoek tussen lijf en bovenbeen mag niet kleiner zijn dan 90 graden. Dat geldt natuurlijk niet voor je andere been. Tip: zet je bionische been ver naar achteren, pak eventueel iets stevigs vast en reik dán naar de grond. Zo kun je toch dingen van de grond oppakken, je broek ophijsen en je schoen aantrekken.

Zitten

De eerste paar dagen is een hoge stoel met armleuningen prettig. Verhoog de zitting eventueel met een kussen. Idealiter loopt het zitvlak af naar voren, zodat de hoek tussen lijf en bovenbenen groter is dan 90 graden. Na een maand lukt bij mij 80 graden ook. Zo precies is het allemaal niet. Mensen met diabetes en andere verminderde gevoeligheid moeten echter dubbel uitkijken!

Als ik zit kan ik soms bijna mijn billen niet ontspannen. Onderuit zitten met mijn benen recht, zoals op bed, is vaak het prettigst in de eerste week. Op de wc is geen enkele houding prettig. Daarover in onder Zelfstandigheid.

In bed zitten kan prettiger zijn met een paar extra kussens. Onder je voeten als je benen wat gezwollen zijn, achter je rug, tussen je benen, op je schoot.

Ik heb het afgelopen jaar voor de operatie last gehad van onrustige benen. Misschien zelfs al langer. Dat heb ik nu ook; lang zitten leidt tot onwillekeurige spierspanningen die je lijken te dwingen om even te bewegen. Doe dat dan.

Opstaan en gaan zitten

Een paar uur na de operatie komt de fysiotherapeut al langs. Je mag het been (na de voorste benadering) direct 100% belasten. Omdat ik nog veel pijn had, kwamen we niet verder dan paar oefeningetjes om de bloedsomloop te bevorderen en heel voorzichtig met een looprek staan.

Tip bij het opstaan van bed: zet je goede voet onder je enkel van je bionische been en help het naar beneden en daarna ook weer naar boven. Daar werd ik heel snel handig in.

Lopen

Ik liep de eerste dag na de operatie met twee krukken waarop ik steunde in plaats van mijn bionische been, terwijl je (ten minste met de voorste benadering) je been direct al 100% mag belasten. Mijn eigen fysiotherapeut liet me direct anders met krukken lopen, als een soort van Nordic Walken: je stokken als verlengde van zwaaiende armen tegen gesteld aan je benen laten bewegen en meer gebruiken voor het evenwicht dan om echt op te steunen. Dat werd al heel gauw één kruk en daarna geen krukken. Vanavond ga ik voor de tweede keer naar buiten, als ik dan zonder kruk kan lopen, laat ik ze meteen terugbrengen. Weer een invalideding de deur uit!

Traplopen

Traplopen is makkelijker; je gebruikt de trapleuning en in je andere hand de stok. De fysiotherapeut Adriaan van het Park Medisch Centrum had een goed ezelsbruggetje: naar boven, duim omhoog, goede been eerst, naar beneden, duim naar beneden, slechte been eerst. Je zet je andere been ernaast en neemt de volgende trede. Je kruk gaat mee met je bionische been. Let op met naar beneden lopen dat je de kruk niet te ver voor je uitzet. Tik daarom uit gewoonte de trede erboven even aan met je kruk.

De eerste week kan het bij lopen en traplopen, vooral naar beneden, steken rond de wond en je lies. Dat is een signaal dat je te veel wilt. Lekker weer gaan liggen.

Als je bij de uitgang van de kliniek kunt kiezen tussen een rolstoelhelling of een trap met leuning, zou ik altijd de trap met leuning nemen! Zelfs zonder leuning maar met twee krukken lijkt een trap me prettiger.

Steeds beter

Tien dagen later kan ik zonder stokken normaal de trap oplopen, dus zonder mijn ene been bij te trekken. Maar ik moet wel de leuning vasthouden. Naar beneden voel ik nog een enorme steek bij mijn wond, dus daar trek ik mijn been nog bij.

Na twee weken kan ik ‘normaal’ de trap op en af lopen, zonder leuning. Als ik even gezeten of gelegen heb, ben ik de eerste stappen nog wel wat stijf.

Na twee weken ben ik ook zonder stokken naar buiten geweest en heb 2x 450 meter gelopen. Blijkt het tafeltje in het restaurant een enorme voet te hebben, waardoor ik mijn been niet precies lekker kan neerzetten. Gewoon 4 poten met flink wat vloerruimte onder tafel is wel zo prettig.

17 dagen na de operatie neem ik me voor elke dag een stukje te lopen. Bijvoorbeeld 2×700 meter naar de apotheek (voor meer naproxen, dat dan weer wel).

Slapen

Die ene nacht in het ziekenhuis na de operatie sliep ik amper. Moe genoeg, maar ik moest steeds plassen en kon nog geen houding vinden. Omdat ik nog niet op was geweest, moest ik plassen met een ondersteek, ook wel bedpan of bedpo. Gênant, geknoei, niet fijn. En dat voor iemand die er ’s nachts eigenlijk nooit uit hoeft. Je krijgt tijdens de operatie en erna een zoutoplossing (NaCl) via een infuus in je hand. Dat doet niets, behalve dat het veel vocht is, waarvan je dus veel moet plassen.

De volgende nacht sliep ik thuis en als een roos! Eerst werd ik nog paar keer vroeg wakker om te plassen (5 uur), maar dat is nu ook voorbij. Vanmorgen, precies 2 weken na de operatie, sliep ik tot half 8 uit.

Even alleen

Het kan prettig zijn de eerste nachten thuis alleen te slapen, zonder partner.

Op je zij

Een extra kussen is fijn om tussen je benen te leggen als je op je zij wilt liggen, zelfs nog een maand na de operatie. Aan de kant van mijn bionische been zitten paar blauwe plekken en schrammetjes van de klem waarin het been heeft gezeten. Op die zij lig ik niet fijn. Zelfs als na twee weken die blauwe plekken weg zijn getrokken, is het niet prettig. Misschien voel ik toch de wond aan de binnenkant. Na een maand gaat het iets beter. Als ik iets op mijn buik draai, kan ik dan wel op die zij blijven liggen.

Pijnstiller

Toen de naproxen (pijnstiller) bijna op was, heb ik een nacht zonder geprobeerd. Dat betekent wakker liggen. Niet eens van de pijn, maar ik kon geen goede houding vinden. Woelen, draaien, eruit. Toch maar een naproxen midden in de nacht. Meteen daarna sliep ik weer. Dat is twee keer gebeurd. 17 dagen na de operatie toch maar 10 extra gehaald, alleen slikken voor het slapen gaan, mét maagbeschermer. Los van die twee nachten slaap ik voor het eerst sinds tijden weer gewoon een hele nacht. Misschien hebben mijn slaapproblemen zelfs niets met de overgang of mijn schildklier te maken, maar zijn ze alleen een gevolg van de pijn geweest…

Tillen

Nu, twee weken na de operatie, vind ik tillen van bijvoorbeeld een kratje bier niet prettig. Ik weet niet in hoeverre het bijdraagt aan slijtage van de prothese. Eens een keer wat tillen zal echt geen probleem zijn, net zo min als eens een keer een sprintje trekken om de trein te halen. En hoe zit dat met bijvoorbeeld de legpress op de sportschool? Ik moet het nog vragen.

Een reactie plaatsen

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

2 gedachten over “Houding & beweging”